AB, "stratejik ortak" olarak nitelendirdiği ve Ortadoğu'da anahtar ülke konumuna gelen Mısır ile masaya oturuyor. Mısır Cumhurbaşkanı Sisi'nin katılacağı ilk AB-Mısır Zirvesi'nin en önemli gündem maddesi Gazze Şeridi.

“`html

Brüksel’de Tarihi AB-Mısır Zirvesi Gerçekleştiriliyor

Bugün Avrupa Birliği (AB), Brüksel’de ilk kez AB-Mısır Zirvesi’ne ev sahipliği yapacak.

Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile beraberindeki delegasyon ile bir araya gelecekler.

Sisi’nin Brüksel ziyaretinde, Belçika Kralı Philippe tarafından kabul edilmesi ve Mısır-Avrupa Ticaret Forumu’na katılarak Avrupa iş dünyası ile yatırım fırsatlarını görüşmesi bekleniyor.

AB, Sisi onuruna akşam saatlerinde bir gayriresmi akşam yemeği düzenleyecek ve bu özel yemeğe üye ülkelerin devlet ve hükümet başkanları da davet edilecek.

Mısır ile Stratejik Ortaklığın Zirve Noktası

Mısır Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Büyükelçi Muhammed es-Şenavi, Sisi’nin katılacağı zirveyi “tarihi” şeklinde tanımladı.

Es-Şenavi, “AB-Mısır Zirvesi, geçen yıl Kahire’de başlatılan stratejik ortaklığın doruk noktasını oluşturuyor.” dedi.

Geçtiğimiz Mart ayında imzalanan “Stratejik ve Kapsamlı Ortaklık” anlaşması, iki tarafın ilişkilerini daha üst seviyelere taşıma hedefiyle hazırlanmış ve her iki yılda bir ortak zirve düzenlenmesi kararlaştırılmıştı.

Bu stratejik ortaklık altında, anlaşmanın odaklandığı altı ana alan şu şekilde sıralanmıştır: Siyasi ilişkiler, ekonomik istikrar, ticaret ve yatırımlar, göç ve mobilite, güvenlik ile insani sermaye.

AB, anlaşma gereği 2024-2027 yılları arasında Mısır’a 7.4 milyar Euro’luk finansman ve yatırım paketi taahhüt etti. Bu, Mısır için büyük önem taşıyor.

AB, Mısır’ın en büyük ticaret ortağı olma özelliğini taşıyor ve 2024 yılında Mısır’ın toplam ticaretinin %22’si AB ile gerçekleştirildi. Mısır, önceki yıl %26.5’lik pay ile en fazla ihracatı AB’ye yaptı.

Taraflar, bu zirveyle ekonomik iş birliklerini daha da derinleştirmeyi planlıyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın müdahalesi sonrasında, İsrail ile Hamas arasında iki yıl süren çatışmaların ardından Gazze’de ateşkesin sağlanması ve bu ateşkesin sürdürülmesinde Mısır’ın kritik bir rol oynaması, AB-Mısır Zirvesi’nin önemini artırdı.

Mısır: Ortadoğu’nun Stratejik Aktörü

AB, Mısır’ı coğrafi konumu ve Ortadoğu’daki istikrarı sağlama konusundaki rolü nedeniyle stratejik bir ortak olarak değerlendiriyor.

Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, sosyal medya üzerinden zirveye verdikleri önemi gösteren özel bir video paylaştı. Videoda “Tarihteki ilk AB-Mısır Zirvesi” vurgusu yapılıyor ve “ortaklığımız ortak çıkarlara dayanıyor” ifadeleri yer alıyor.

Costa, zirvenin ilişkilerde yeni bir sayfanın açıldığını belirtti. Mısır’ın, Ortadoğu ve çevresinde istikrar sağlayan bir güç olduğunu ifade etti.

Mısır’ın, yıllara dayanan bağlar, ortak tarih ve kültüre dayalı ilişkilerin yanı sıra halklar arasındaki güçlü bağları önemsediklerini dile getiren Costa, AB’nin Mısır’ın Gazze çatışmasındaki arabuluculuk rolüne de büyük değer verdiğinin altını çizdi.

Mısır’ın Ortadoğu’daki Rolü Artıyor

ABD Başkanı Trump’ın önerdiği Gazze barış planının uygulanmasında Mısır, önemli bir konumda yer alıyor.

Tahrir Ortadoğu Çalışmaları Enstitüsü’nden Timothy Kaldas, Mısır’ın Gazze’deki ateşkesin sağlanmasındaki rolünü vurgulayarak “Kahire, gösterdiği kararlılıkla stratejik değerini bir kez daha kanıtladı.” dedi.

Kaldas, Mısır’ın bölgedeki diplomatik etkisini sürdürme isteğinde olduğunu belirtti. Son 24 saatte yaşanan gelişmeler bu değerlendirmeyi destekler nitelikte.

İsrail ile Hamas arasında sağlanan ateşkesin tehlikeye girmesi üzerine ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İsrail’de üst düzey temaslar gerçekleştirdi.

Mısır İstihbarat Başkanı Hasan Mahmud Reşad’ın da İsrail’de bulunduğu ve önemli toplantılar gerçekleştirdiği öğrenildi.

Gazze’de Askeri Güce Mısır Önderlik Edebilir mi?

ABD’li yetkililer, Mısır, BAE, Katar, Türkiye, Endonezya ve Azerbaycan ile bölgeye asker gönderme konusunda görüşmeler yaptıklarını aktardı.

Arap basınına yansıyan haberlere göre, Gazze’de görev alacak çok uluslu güçte toplam 4 bin asker bulunacak ve iddialara göre Mısır, bu güce liderlik edecek.

Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati, bu çok uluslu askeri gücün BMGK’dan alacağı kararla uluslararası meşruiyet kazanacağını ifade etti.

Abdulati, ancak belirli koşullar altında askeri güce katılmayı kabul edeceklerini vurguladı. Mısırlı Bakan, yabancı güçlerin Gazze’yi yönetmesini kabul edilemez bulduklarını, bu gücün Filistinlilere kendilerini daha iyi yönetmeleri için yardımcı olması gerektiğini kaydetti.

Mısır, son iki yıldaki İsrail saldırıları sonucu ciddi şekilde tahrip olan Gazze Şeridi’nin yeniden inşasında oldukça önemli bir rol oynamaya hazırlandıklarını ve Almanya ile birlikte Gazze’nin yeniden inşası üzerine bir konferans düzenlemeyi planladıklarını belirtti.

Gazze’nin Yeniden İmar Konferansına Mısır Ev Sahipliği Yapacak

Konferansın Kasım ayında Mısır’da düzenlenmesi amacıyla çalışmalar sürdürülüyor.

BM’ye göre Gazze’nin yeniden inşasının maliyeti yaklaşık 70 milyar doları bulacak.

Timurthy Kaldas, Mısır’ın Gazze’nin yeniden inşasına öncülük etme kapasitesine sahip olduğunu ancak finansal anlamda zorlandığını belirtti. Bu nedenle diğer ülkelerin desteğinin de Mısır için kritik olduğunu vurguladı.

Abdulati, son günlerde Avrupalı mevkidaşlarıyla gerçekleştirdiği görüşmelerde bu çabaların desteklenmesini talep etti.

Mısır, Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı ile birlikte düzenleyeceği konferansa donör ülkelerin temsilcilerini ve BM gibi uluslararası kuruluş yetkililerini davet etmeyi hedefliyor.

Gazze’de ilk olarak, yıkılan binaların enkazlarının kaldırılması ve molozların temizlenmesi gerekecek.

Soğuk havanın yaklaşmasıyla, yüz binlerce Filistinli için acil geçici barınaklar kurmak ya da kışa uygun çadırlar göndermek büyük önem taşıyor.

İlerleyen aşamalarda daha kapsamlı yeniden imar faaliyetlerine geçilmesi planlansa da, bunun için önce İsrail ile Hamas arasında kalıcı bir ateşkes sağlanması, Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze’nin yeniden inşası için uluslararası toplumun mali taahhütlerde bulunması gerekmektedir.

DW, Reuters/ DA, JH, JD

“`